Welk voorbeeld geeft de VOG van Eurlings aan de samenleving?

Toen bekend werd dat Camiel Eurlings, ondanks zijn transactie met het OM, een verklaring omtrent gedrag had gekregen, was enige verbazing merkbaar in de media.

Toch was deze afgifte niet zo verwonderlijk nu een bestuurslid van het NOC*NSF geen politieke ambtsdrager is, voor wie, mede vanwege een voorbeeldfunctie, een specifiek screeningsprofiel geldt met hogere integriteitseisen. Hij is slechts onderworpen aan een algemeen screeningsprofiel, waarbij hooguit relevant is of er een risico voor de samenleving zou bestaan als de misdraging zich op de werkvloer zou herhalen. Dat lag niet voor de hand.

Maar toch wringt de afgifte enigszins aangezien het NOC*NSF een belangrijke instelling is, waarvan de bestuursleden een voorbeeldfunctie kan worden toegedicht. Mogen zij in opspraak komen wegens compromitterend gedrag?

Deze vraag klemt te meer omdat het NOC*NSF een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) is. Het hebben van een ANBI-status brengt een aantal voordelen met zich mee, zoals bijvoorbeeld het genieten van belastingvoordeel. Maar voordat een vereniging als een ANBI kan worden aangewezen, moet deze aan een aantal eisen voldoen, waaronder een integriteitstoets. Indien een ANBI zich niet distantieert van een bestuurder of een gezichtsbepalend persoon die onherroepelijk is veroordeeld voor het gebruik van geweld in de afgelopen vier jaar, kan de ANBI-status worden ingetrokken.

Van bestuurslid Eurlings kan zeker worden gezegd dat hij voor het NOC*NSF ook een gezichtsbepalend persoon is die in verband is gebracht met het gebruik van geweld in de afgelopen vier jaar. Maar nu er geen sprake is van een onherroepelijke veroordeling maar ‘slechts’ van een transactie, loopt de ANBI-status van het NOC*NSF geen gevaar. Als de bestuursleden van het NOC*NSF vanwege hun voorbeeldfunctie van onbesproken gedrag zouden moeten zijn, zou het NOC*NSF haar statuten moeten aanscherpen. Of de overheid zou dat moeten doen met de integriteitstoets van een ANBI.

Het nadeel daarvan is dat je ook mensen uitsluit die een mindere periode in hun leven hebben gehad, maar de weg naar boven weer hebben gevonden. Je zou zelfs de VOG-afgifte aan Eurlings als een positief voorbeeld voor mensen met justitiële documentatie kunnen zien. Deze casus laat zien dat zij zich door een ‘strafblad’ niet hoeven te laten ontmoedigen om de arbeidsmarkt op te gaan. Bij de VOG-beoordeling wordt slechts in beperkte mate naar het verleden gekeken. Als zij doordrongen raken van die boodschap, is dit winst voor de samenleving.

Mr. D.M. Penn