Komt u er niet uit met de medische dienst? Volg de juiste procedures!

Recht op medische verzorging 

Iedere gedetineerde heeft recht op medische verzorging. Dat betekent in ieder geval dat een inrichtingsarts, een tandheelkundige, psycholoog of een psychiater regelmatig beschikbaar moeten zijn. 

Er kan discussie ontstaan over de vraag of de juiste zorg wordt geboden. Eventuele meningsverschillen met de medische dienst hebben meestal betrekking op de diagnose, medicatie of wijze van behandeling. Een gedetineerde die betwijfelt of hij de juiste zorg krijgt, hoeft het er niet bij te laten zitten. 

Second opinion 

Allereerst heeft iedere gedetineerde het recht een second opinion te vragen bij een arts naar keuze, die zich daartoe bereid heeft verklaard. Deze arts mag zijn standpunt geven, maar mag de gedetineerde niet zelf behandelen. In de praktijk komt een second opinion tot stand nadat de inrichtingsarts met de gekozen arts heeft overlegd. Komen er in deze gesprekken nieuwe inzichten naar voren, dan zal de inrichtingsarts – normaal gesproken- zijn beslissingen heroverwegen en herzien. De kosten voor een second opinion komen wel voor rekening van de gedetineerde. 

Wanneer een second opinion (financieel) geen optie is, of als de inrichtingsarts – ondanks verschil van inzicht met de arts naar keuze – weigert zijn oordeel te herzien, staat de medische klachtprocedure open. Let op, als de klacht ziet op medisch handelen of nalaten staat een andere procedure open dan voor klachten over beslissingen van de directeur. Dat komt doordat er bij medische klachten een onderscheid moet worden gemaakt tussen organisatorische klachten en medisch inhoudelijk klachten. 

Medische klachtprocedure 

Op het moment dat een gedetineerde van plan is een medisch beklag in te dienen, moet een verzoek tot voorbemiddeling worden ingediend bij Hoofd Zorg van de PI. Dit verzoek dient binnen 14 dagen na het desbetreffende medisch handelen te zijn ingediend. Wanneer het Hoofd Zorg er niet in slaagt te bemiddelen, dient het beklag te worden doorgestuurd. Klachten van organisatorische aard worden doorgestuurd naar de Commissie van Toezicht bij de betreffende PI. Deze klachten hebben namelijk betrekking op een directe taak van de directeur. Tegen de beslissing van de Commissie van Toezicht kan binnen zeven dagen beroep worden ingediend bij de RSJ. 

Medisch inhoudelijke klachten worden doorgestuurd naar de Medisch Adviseur, die vervolgens ook zal proberen te bemiddelen tussen de gedetineerde en de inrichtingsarts. De Medisch Adviseur zal een schriftelijk advies schrijven aan de gedetineerde en de inrichtingsarts. Ook de directeur zal een afschrift van het advies ontvangen. Indien nodig kan tegen het advies van de Medisch Adviseur beroep worden ingesteld bij de RSJ. Dit beroep dient binnen zeven na ontvangst van het advies van de Medisch Adviseur te zijn ingediend. Slechts klachten die de hiervoor beschreven stappen hebben doorlopen, zullen door de RSJ in behandeling worden genomen. Het ingestelde beroep bij de RSJ kan bovendien slechts zien op het medisch handelen ter zake waarvan de medisch adviseur een bemiddelingspoging heeft gewaagd. Wil de zaak inhoudelijk worden behandeld, mag er dus geen wijzing zijn gekomen in de inhoud van het bemiddelingsverzoek. Anders gaat het niet meer over dezelfde medische handelingen. 

Equivalentiebeginsel 

Op basis van het equivalentiebeginsel dient de medische zorg voor gedetineerden zo gelijkwaardig mogelijk te zijn aan die in de vrije samenleving. Aan deze maatstaf van equivalentie moet minstens zijn voldaan om te kunnen spreken van een goede medische verzorging, waarop iedere gedetineerde recht heeft. Voor wat betreft de te doorlopen procedures bij medische klachten in detentie, zou dan ook de vraag kunnen worden gesteld of wel wordt voldaan aan het equivalentiebeginsel. 

Let op bij medische klachten 

Het moge in ieder geval duidelijk zijn dat een gedetineerde beter moet opletten bij medische klachten dan iemand buiten de inrichting. Voor hen gelden deze procedures en termijnen niet. Als de juiste procedures en termijnen door of namens de gedetineerde niet in acht zijn genomen, kan de RSJ (uiteindelijk) ook geen oordeel geven over de medische klacht. 

Ook in het recht geldt vaak het adagium ‘voorkomen is beter dan genezen’. Dus laat het niet aankomen op een juridische discussie over de vraag of de medische klacht nog inhoudelijk behandeld kan worden. Maar houdt de termijnen in acht of raadpleeg tijdig uw advocaat. Het gaat immers om uw gezondheid. 

Mw. mr. M.F.M. Ortner